آلات و اسباب از قدرت شما بر آن در مرتبهء اوّل بدون اسباب و آلات آسان‌تر باشد ، پس چرا به خلقت اوّل اقرار داريد و اعاده و خلقت دوم را منكريد ؟ ! يا آن كه چگونه اقرار داريد به آنچه از اذهان و عقول شما دور تر و سخت‌تر است ، و آنچه را كه اهون و اسهل باشد در اذهان و عقول شما منكر مىشويد ؟ ! وَ لَهُ الْمَثَلُ الْأَعْلَى . . . : و براى اوست صفت‌هاى برتر و بالاتر كه غير او متّصف به آن نخواهد بود مانند وحدت ذات و عظمت صفات و قدرت كاملهء عامّه و حكمت تامّهء شامله . و حق تعالى به اين صفات عاليه در آسمان‌ها و زمين موصوف است ؛ يعنى تمامى موجودات آسمان‌ها و زمين ، ذات حق را به عظمت و جلالت وصف كنند ، يا هر صفت برترى در هر موجودى در آسمان‌ها و زمين است مانند حيات ، علم ، قدرت و نور از آن اوست . يا براى اوست مَثَل‌ها و نمايندگان برتر و والاتر در آسمان‌ها و زمين نظير فرشتگان ، معصومان و اولياء اللَّه . وَ هُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ : و اوست غالب بر هر مقدور كه از جملهء آنها ايجاد و ميراندن و زنده كردن و اعاده است و حكيم است كه همهء افعال او بر وفق حكمت و مقتضاى مصلحت است . تتميم : اهل تحقيق از اهل ايمان فرموده‌اند : بالاترين صفات خدا كه در آسمان و زمين معلوم است ، خلقت ائمهء هدى عليهم السلام مىباشد ؛ چنانچه احاديث هم در اين قسمت وارد شده است ؛ از جمله : ابن بابويه در كتاب عيون از حضرت رضا عليه السلام روايت نموده كه حضرت پيغمبر صلى الله عليه و آله به على عليه السلام فرمود : « أنْتَ الْمَثَلُ الأعْلى » « 1 » . و آن حضرت صلى الله عليه و آله در آخر خطبه‌اى فرمود : « نَحْنُ كَلِمَةُ التَّقْوى وَ سَبيلُ الْهُدى وَالْمَثَلُ الأعْلى » . « 2 »

--> ( 1 ) . عيون اخبار الرضا عليه السلام ، چ نجف 1390 هجرى ج 2 ، ص 6 ح 13 . ( 2 ) . كتاب الخصال ( چ دار التعارف ) باب العشرة ، ج 2 ، ص 432 ح 14 .